»»
اعلامیه حزب حکمتیست : بامداد دوشنبه ٢٤ مهر، ارتش عراق، حشد شعب
نشریه اکتبر شماره 22: اکتبر نشریه کمیته کردستان حزب کمونیست کا
اعلامیه کمیته کردستا:  به دنبال رفراندوم مردم کردستان عراق و ر
اعتراضات معلمان و با:  مدتهاست که علاوه بر کارگران، دیگر توده
جدال آلترناتيوها؛ سو: جامعه هشتاد ميليونى ايران با معضلات پیچی
چه گوارا پس از پنجاه: نهم اكتبر امسال، پنجاه سال از مرگ چه گوا
کردستان عراق از رفرا:  سه هفته پس از رفراندم ٢٥ سپتامبر کردستا
نشریه کمونیست هفتگی : کمونیست هفتگی نشریه ای از حزب کمونیست کا
یک دنیای بهتر برای ه: من را بنگرید … در دستانم کلی اسکناس است.
اجتماع سراسری معلمان: روز پنجشنبه سیزده مهرماه با فراخوان قبلی
فاجعه قتل دسته جمعى : هفته جارى (اول اكتبر ٢٠١٧) بار ديگر و بر
كاتالان و استقلال! -: تاریخا كمونیستها مساله استقلال را، آخرین
کردستان عراق از رفرا: دفاع از خواست استقلال کردستان عراق همچون
نشریه کمونیست هفتگی : کمونیست هفتگی نشریه ای از حزب کمونیست کا
اعلامیه حزب حکمتیست : با کمال تاسف رفیق محمد جراحی از فعالین ب
نشریه ویژه کنگره هش: نشریه  ویژه کنگره هشتم حزب کمونیست کارگر

کردستان عراق از رفراندم تا استقلال (٢) فاتح شیخ

 سه هفته پس از رفراندم ٢٥ سپتامبر کردستان عراق، شرایط جدید پدید آمده کاراکتر دوره گذار پیش رو، پلهای عبور و اشکال کنکرت تقابلها و رویدادها را دمبدم نمایان میکند. این دوره دربرگیرنده پروسه گذار از رفراندم تا تشکیل دولت مستقل کردستان است. مروری گذرا داریم بر آنچه طی این سه هفته گذشته است:

١- ارگان بالای دوره گذار
"انجمن بالای سیاسی کردستان" ارگان حاصل از "توافق" احزاب سیاسی هیات حاکمه اقلیم کردستان به استثنای "گۆڕان" (تغییر) و "کۆمەڵی ئیسلامی" (جمعیت اسلامی) است که ریاست آن به رئیس بزرگترین حزب حاکم واگذار شده است. نام ارگان در دوره تدارک رفراندم (٧ ژوئن - ٢٥ سپتامبر) "انجمن بالای رفراندم استقلال کردستان" بود. پس از انجام رفراندم، تشکیل دهندگان آن بر نام جدید توافق کردند. کارکرد این ارگان ایجاد هماهنگی در بالاترین سطح هیات حاکمه برای پیشبرد پروسه گذار در عرصه های سیاست کلان و تاکتیکها، اساسا در عرصه مذاکره با دولت عراق، با دولتهای مجاور و پیشبرد دیپلماسی در سطح وسیعتر منطقه و جهان است. واضح است که همزمان کانال توافق بر امور دیگری هم هست که در اوضاع متعارف، به حکومت توافقی و پارلمان توافقی اقلیم احاله میشوند. این خاصیت دوره گذار در مفصل عبور از یک موقعیت سیاسی موجود به موقعیت سیاسی دیگری است. در شرایط فعلی اقلیم کردستان عراق، مضمون این پروسه جایگزینی حکومت موجود اقلیم با دولت مستقل آتی کردستان است.

دولت مستقل آتی کردستان چه مختصاتی پیدا خواهد کرد، بستگی خواهد داشت به درجه و نحوه تاثیرگذاری جنبشهای سیاسی و طبقاتی مختلف فعال در جامعه کردستان در دوره گذار پیش رو. شعبات جنبش ناسیونالیسم کرد و احزاب مختلف آن که در کنار تعلق طبقاتی و جنبشی مشترک، دارای موقعیتهای سیاسی تاکتیکی متفاوت و گاه متضادی هستند، از سالها پیش و بالاخص در ماههای اخیر تلاشهایشان برای تاثیرگذاری بر مختصات دولت مستقل آتی کردستان را آغاز کرده اند.

اما ناسیونالیسم کرد تنها جنبش سیاسی آن جامعه نیست، بلکه جنبش کمونیسم طبقه کارگر هم در کردستان عراق حضور بالفعل و سنت و پیشینه و نفوذ و میدان عمل خود را دارد. بنابراین مختصات دولت مستقل کردستان در عین حال بستگی ویژه خواهد داشت به میزان و شیوه دخالتگری و تاثیرگذاری کمونیستها و پیشروان رادیکال طبقه کارگر و دیگر نیروهای مدافع حاکمیت مردم و دخالت توده وسیع شهروندان جامعه در دولت و مکانیسم تصویب و اجرای قوانین و سیاستها. نیروهایی که مدافع حقوق و آزادیهای فردی و مدنی در یک جامعه شایسته انسان امروز، مدافع حقوق جهانشمول انسان و برابری قانونی آحاد شهروندان قطع نظر از انتساب به زبان و مذهب و قومیت، مدافع موازین اجتماعی و فرهنگی مدرن و پیشرو و سکولار هستند. این دخالتگری و تاثیرگذاری پیشرو، بیشتر و موثرتر از آنکه با ارائه بلوپرینت تامین شود، از راه کاربست خلاقانه برنامه و دیدگاه سوسیالیستی و پیشرو بر شرایط و امکانات مشخص هر مفصل و هر پل عبور در دوره گذار میتواند میسر و متحقق گردد.

٢- محاصره هوائی و تحریم اقتصادی
دولت عراق چند روز پس از رفراندم، دست به محاصره هوائی فرودگاههای اربیل و سلیمانیه در فضای خارج از عراق زد و ابلاغ کرد که حکومت اقلیم فرودگاهها و نقاط مرزی رفت و آمد و تبادل کالا را به دولت مرکزی واگذار کند. محاصره هوائی از زاویه امنیتی و با در نظر گرفتن موازین و مقررات جهانی هوانوردی، ناگزیر عملی گردید. اما با رد تسلیم فرودگاهها و نقاط مرزی از طرف حکومت اقلیم، تحریم اقتصادی فعلا عملی نشده است جز اینکه جمهوری اسلامی ایران در همکاری با دولت عراق ورود و خروج فرآورده های نفتی از دروازه های مرزی خود را متوقف کرده است. محدودیتهای اجرای فرمانها و تهدیدات دولت عراق در عرصه تحریم اقتصادی، این واقعیت را نشان داد که دولتهای مجاور ترجیح میدهند ضمن ادامه جنگ روانی علیه مردم کردستان عراق، منافع اقتصادی خود در تجارت مرزی با اقلیم کردستان را حفظ کنند. با این حال شمشیر تحریم اقتصادی که مستقیما بر معیشت هم اکنون داغان مردم کردستان تاثیر مخرب خواهد گذاشت، همچون فاکتور فشاری همچنان روی سر آنان نگاه داشته شده است.

٣- تهدید نظامی
مانور مشترک نیروهای نظامی جمهوری اسلامی در نقاط مرزی مجاور منطقه کردستان عراق مقابل دروازه های تجاری، با نیروهای دولت عراق بخصوص تعمدا با حشد شعبی، تهدید آشکار جمهوری اسلامی به دحالت نظامی سرکوبگرانه علیه مردم کردستان عراق و بالاخص مردم کرکوک و خانقین و شنگال است که گردانهای حشد در مجاورت آنها مستقر هستند. لحن شدیدا خصمانه و کینه توزانه خامنه ای در دیدار با اردوگان که رفراندم مردم کردستان عراق را "خیانت به کل منطقه" خواند، یک فتوای مذهبی خطاب به نیروهای حشد شعبی است که آشکارا زیر سازماندهی و فرماندهی "سپاه قدس" قاسم سلیمانی هستند و فرماندهان محلی شان علنا و مکررا اعلام داشته اند که از خامنه ای به عنوان "مرجع تقلید" خود تبعیت میکنند.

در روزهای اخیر عملیات نیروهای عراقی شامل حشد شعبی علیه داعش در "حویجه" جنوب غربی کرکوک، با شکست داعش و خروجش از شهر تقریبا پایان یافته است و درنتیجه نیروهای حشد شعبی عملا از نزدیک روبروی سنگرهای نیروهای پیشمرگه کردستان مستقر شده اند. یک تهدید نظامی آشکار که هر آن میتواند به عملیات جنگی بکشد. روز پنجشنبه ١٢ اکتبر عبادی در سخنانی دوپهلو از یک سو وجود نقشه حمله نظامی به کردستان را انکار کرد اما از سوی دیگر بر ضرورت "اعمال حاکمیت دولت عراق بر اراضی کشور و به کار گرفتن نیرو برای آن"، تلویحا جدی بودن تهدید هجوم حشد شعبی را تایید کرد. همچنین عبادی روز پنجشنبه با طرح شروط غیرقابل قبول برای "مذاکره"، امکان مذاکره را عملامنتفی کرده و تهدید تقابل نظامی را تشدید کرده است.

در همان پنجشنبه ١٢ اکتبر اعزام نیروهای اضافی ارتش ترکیه به "شرناخ" در مجاورت مرز کردستان عراق با هدف مانور مشترک ارتشهای ترکیه و عراق در آن ناحیه مرزی، تهدید دیگری به احتمال تعرض نظامی علیه کردستان عراق است.

٤- احیای "پیمان سعدآباد"؟
روز چهار اکتبر در کاخ سعدآباد تهران روحانی و اردوگان بر همپیانی دولتهایشان در دشمنی استراتژیک مشترک با مردم کردستان عراق و علیه رای آنها به استقلال در رفراندم اخیر تاکید کردند. هشتاد سال پیش (١٣١٦ خورشیدی - ١٩٣٧ میلادی) "پیمان سعدآباد" میان دولتهای ایران (رضاشاه)، ترکیه (کمال اتاتورک)، عراق (ملک غازی) و افغانستان (محمد ظاهرشاه) در آن کاخ به امضاء رسید که در تاریخ منطقه به عنوان پیمانی علیه مردم کردزبان سه کشور ترکیه و ایران و عراق شناخته شده است.

تا آنجا که به مساله کرد برگردد، دهها سال اعمال ستمگری ملی بر اهالی کردزبان این کشورها توسط رژیمهای پی در پی، تاریخا باعث شده که تداوم ستمگری و تقابل و کشمکش درازمدت جنبشهای ناسیونالیستی کرد با آن دولتها به یک معضل ملی در آن کشورها و به یک گرهگاه سیاسی در خاورمیانه بدل گردد. رفراندم اخیر کردستان عراق پیامد و محصول این گرهگاه سیاسی در عراق و منطقه است. دیدار اردوگان و روحانی در کاخ سعدآباد و اظهارات دشمنانه آنها علیه رای به استقلال توسط اکثریت بالای مردم کردستان عراق در رفراندم اخیر، کپی جدیدی از "پیمان سعدآباد" هشتاد سال قبل است که اکنون در دست دولتهای ترکیه و جمهوری اسلامی میچرخد. اما جای تردید جدی است که اوضاع امروز جهان و منطقه به طرح و پیشبرد چنین نقشه هایی امکان تحقق بدهد.

٥- معیشت: خشم و نارضایتی توده ای - ضرورت بهبود فوری معیشت مردم
فاکتورهایی که به آن اشاره شد، علاوه بر تهدید آشکار دولت عراق و همپیمانان تا مغز استخوان ارتجاعی آن در قامت دولتهای اسلامی ترکیه و ایران علیه رای آزادانه مردم کردستان عراق در رفراندم، تهدید مستقیمی علیه معیشت داغان آن مردم هم هست. در دو سه سال گذشته حکومت اقلیم کردستان با دستاویزهای گوناگون، معیشت شهروندان بویژه توده های وسیع اعماق جامعه را زیر فشار شدید گذاشته است. این فشارها در حالیکه قشر نازکی از طبقه حاکم صاحب ثروت افسانه وار است، موجب گسترش خشم و نارضایتی توده های محروم گشته است. خشم و نارضایتی توده ای در این چند هفته پس از رفراندم بروزات آشکار داشته و بیگمان رو به افزایش خواهد داشت.

در چنین شرایطی کمونیستها و فعالین حرکات اعتراضی باید به حکومت اقلیم فشار بیاورند که برای ایجاد بهبود فوری در شرایط معیشتی کارگران، معلمان، محرومان جامعه بویژه نسل جوانی که عمدتا فاجعه اجتماعی بیکاری گریبانشان را میفشارد، دست به اقدام جدی و عاجل بزند. در شرایط کنونی دوره گذار برای مردم اعماق جامعه کردستان عراق، این مساله نه فقط یک ضرورت معیشتی و افتصادی مبرم، بلکه یک فاکتور سیاسی در راستای بالا رفتن آمادگی توده ای در دفاع از حق سیاسی بدیهی خود در ادامه رفراندم اخیر در مسیر پیشروی به سوی استقلال کردستان است. دولت عراق و دولتهای مرتجع و سرکوبگر منطقه با اعمال فشار اقتصادی میخواهند مردم آزادیخواه کردستان را دلسرد و ناامید کنند. حکومت اقلیم هم خواه بنا به ماهیت بورژوایی و خواه به خاطر عدم درک موقعیت کنونی جامعه و بی توجهی به ضرورت بهبود زندگی مردم، قادر به ایجاد امید در صفوف مردم نیست. وظیفه ایجاد امید و بالا بردن روحیه و توان مقاومت توده ها در برابر دشمنان مردم، مانند همیشه وظیفه کمونیستهاست.

(هفته آینده در ادامه این نوشته چند مساله دیگر را در میان خواهم گذاشت: درباره مذاکره / مقاومت، درباره اینکه "نسخه بینابینی کنفدرالی" منزلگاهی در مسیر استقلال نیست بلکه بیراهه ای است که به هیج منزل و مقصدی نخواهد رسید، درباره ضرورت دفاع جدی از رای به استقلال با تکیه به نیروی توده های مردم، و بالاخره درباره ضرورت دخالتگری جدی کمونیستها و فعالین پیشرو و آزادیخواه برای تاثیرگذاری بر مختصات دولت آتی مستقل کردستان در راستای تامین حاکمیت مردم و دخالت توده وسیع شهروندان جامعه در دولت).

ادامه دارد